Pozitif Ebeveynlik Nedir?

Dr. Laura Markham pozitif ebeveynliği, çocuklar için pozitif bir disiplin, nazik bir rehberlik ya da sevecen bir kılavuzluk olarak adlandırıyor. Pozitif ebeveynliği benimseyen anne babalar, çocuklarının doğru yoldan ayrılmamasını hedefliyor. Bunu da çocuklara ceza vermek yerine onlara güvenecekleri bir rehber olarak sağlıyor. Çalışmalara göre bu tutum, çocukların düşünceli ve sorumluluk sahibi olmasını sağlayarak daha mutlu çocuklar ve ebeveynler yaratıyor.

Pozitif ebeveynlik çocuklarınızın bir gecede değişmesini sağlamaz. Hem yetişkinler hem de çocuklarda bir davranış biçimini öğrenmek ve benimsemek zaman ister. Sonuçta Pozitif ebeveynlik, çocukların sağlıklı bir şekilde büyüyüp gelişmesi için saygı, sevgi ve anlayışa dayanan bir yaklaşımdır. Bu modelde, cezalandırmak yerine, çocuğa doğru davranışları öğretmek ve aranızdaki bağı güçlendirmek hedeflenir. İşte pozitif ebeveynliğin temel ilkeleri ve nasıl uygulanabileceğine dair bazı bilgiler:

POZİTİF EBEVEYNLİK İÇİN NELER YAPMALI?
Pozitif Ebeveynlik ile ilgileniyorsanız ilk yapmanız gerek bakış açınızı ve kendinizi değiştirmeniz. Size bağırarak bağırmamanızı söyleyen anne babalarınızı ve “Dediğimi yap, yaptığımı yapma” deyişini anımsayarak işe başlayabilirsiniz. Aşağıdaki tavsiyeleri uygulayarak çocuklarınızı pozitif ebeveynliğin olumlu yönleri ile tanıştırabilirsiniz.

POZİTİF EBEVEYNLİK İÇİN TAVSİYELER
1. Koşulsuz Sevgi ve Kabul
Çocuğunuzu, ne yaparsa yapsın, koşulsuz olarak sevdiğinizi ve kabul ettiğinizi hissettirin. Bu, onun kendine olan güvenini ve saygısını geliştirir. Başarısızlıkları ve hataları karşısında yargılamak yerine, onları destekleyin ve tekrar denemeleri için teşvik edin. 'Seni her halinle seviyorum' mesajını vermek çok önemlidir.

2. Olumlu Disiplin
Pozitif ebeveynlikte disiplin, ceza vermek yerine öğretme ve rehberlik etme aracı olarak kullanılır. Çocuğun neden yanlış bir davranış sergilediğini anlamaya çalışın. Davranışın ardındaki duyguyu keşfedin ve alternatif yolları gösterin. Örneğin, sinirlendiği için vuran bir çocuğa 'Vurmak yerine, sinirlendiğinde ne yapabileceğini konuşalım' diyerek ona duygularını yönetme becerisi kazandırabilirsiniz.

3. Sınırlar ve Kurallar
Pozitif ebeveynlik, her şeyin serbest olduğu anlamına gelmez. Aksine, çocuklar için net ve tutarlı sınırlar belirlemek, onların güvenli hissetmesini sağlar. Kuralları birlikte oluşturabilir ve neden bu kuralların gerekli olduğunu açıklayabilirsiniz. Kurallara uymadıklarında ise sert cezalar vermek yerine, olayın doğal sonuçlarını deneyimlemesini sağlayın. Örneğin, oyuncağını toplamadığı için bir süre o oyuncakla oynamaması gibi.

4. Empati Kurmak
Çocuğunuzun duygularını anlamaya çalışın ve ona empati gösterin. Üzgün, kızgın veya hayal kırıklığına uğradığında 'Seni anlıyorum, bu durum seni üzmüş olmalı' gibi ifadelerle duygularını isimlendirmesine yardımcı olun. Duygularını ifade etmesine izin vermek, onun duygusal zekasını geliştirir.

5. Seçenekler Sunmak
Çocuklara yaşlarına uygun konularda seçim yapma fırsatı tanıyın. Bu, onların sorumluluk almasını ve kendi kararlarını vermeyi öğrenmesini sağlar. 'Ne giymek istersin, bu mu yoksa diğeri mi?' veya 'Kahvaltıda yumurta mı yersin yoksa peynir mi?' gibi basit sorularla başlayabilirsiniz.

6. Kendinizi Geliştirmek
Pozitif ebeveynlik, bir anda mükemmel olunan bir süreç değildir. Bazen sabrınızın zorlandığını, yorulduğunuzu hissedebilirsiniz. Bu durumlarda kendinize karşı nazik olun. Unutmayın ki, çocuklarınızın en iyi rol modelleri sizlersiniz. Kendi hatalarınızı kabul etmek, affetmek ve öğrenmek, pozitif bir ebeveyn olmanın önemli bir parçasıdır.

7. Her Zaman Nedene Odaklanmak
Çocuğunuz hiç hoşlanmadığınız bir davranışını gördüğünüzde onu disipline etmeden önce bu davranışın nedenini anlamaya çalışın. Bu neden size anlamsız gelse de emin olun çocuğunuz için çok önemli.

8. Kuralları Koyarken Hem Nazik Hem de Katı Olmak
Nazik ve katı olmak yan yana çok doğru durmasa da çocuklarınıza bir şeyi yapamayacaklarını söylerken geri adım atmadan nazik olabilirsiniz. Koyduğunuz kuralları ona nazik ve anlayacağı bir dille anlatın. Bağırmaktan, küçük düşürecek sözler söylemekten kaçının.

9. Ara Vermek
Ebeveynlik 7/24 bir sorumluluk olsa da sınırlarınızın aşıldığını ve dayanamayacağınızı hissedeceğiniz anlar olacaktır. Bu anlarda kısa bir ara vermenizde fayda var. Çocuğunuz eğer davranışını sürdürüyorsa ona kısa bir ara vermek istediğinizi söyleyin. Başka bir odaya gidin. Bu kısa ara hem çocuğunuzun hem de sizin sakinleşmeniz ve yeniden konuşabilmeniz için fırsat yaratacaktır.

10. Net ve Tutarlı Olmak
Çocuklarınıza sınırlamalar koyarken sebepleri ve sonuçlarını ciddi ve net bir şekilde ifade edin. Çocuğunuzun sınırlamanın sebebini iyice anladığından emin olun. Bu noktadan sonra tutarlı davranın. Anne ya da babalardan birinin sınırları gevşetmesi çocuğun kafasının karışmasına sebep olabilir. Bu nedenle birlikte hareket edin ve sınırlamalar konusunda geri adım atmayın.

11. Yaşa Göre Hareket Etmek
3 yaşının altındaki çocuklar, beyindeki prefrontalcortex adı verilen bölümün gelişim aşaması sonucu, neden sonuç ilişkisi kurmakta zorlanır. Bu nedenle 3 yaşın altındaki çocuklara davranışlarının sonuçlarını açıklamak yerine yeniden yönlendirmeye çalışın. 3 yaşın üzerindeki çocuklarınıza ise her hareketlerinin bir sonucu olduğunu anlatın.

Pozitif ebeveynlik, hem sizin hem de çocuğunuzun daha mutlu ve güçlü bir ilişki kurmasını sağlar. Başlangıçta zorlayıcı gelebilse de, zamanla tüm aileniz için daha huzurlu bir ortam yaratacaktır. Uzun vadede sonuç alacağınıza inanın ve sabırlı bir şekilde ona rehberlik etmeye devam edin.